[T] Superman vs Saitama: kto by wygrał? Pojedynek, którego nikt nie może rozstrzygnąć

Kim jest Saitama?

Saitama to główna postać One-Punch Man, stworzona przez japońskiego autora ONE. Seria zaczyna się jako webkomiks na początku 2009 roku, zanim wersja przerysowana przez Yusuke Muratę ukaże się od czerwca 2012 roku na stronie Tonari no Young Jump wydawnictwa Shueisha.

Wyjściowa koncepcja to już żart: ONE chciał opowiedzieć o bohaterze, który byłby już najsilniejszy na świecie od pierwszej strony. Saitama pokonuje każdego przeciwnika jednym ciosem pięści, a dramatem jego życia nie jest przegrana, lecz nuda.

Cała seria opiera się na tym odwróceniu. Tam, gdzie klasyczna manga o walce buduje progresję — bohater trenuje, ponosi porażkę, wraca silniejszy — One-Punch Man usuwa stawkę i obserwuje, co z tego zostaje: rutynę, źle rozdzieloną sławę, absurdalność systemu rankingu bohaterów.

Trzeba mieć te ramy na uwadze, bo warunkują całą dalszą debatę. Saitama nie jest pisany jako postać mocy: jest pisany jako parodia postaci mocy.

Kim jest Superman w tym pojedynku?

Naprzeciw Człowiek ze Stali przychodzi z blisko dziewięćdziesięcioma latami publikacji i znacznie szerszą gamą zdolności. Nasza pełna historia Supermana opisuje tę ewolucję, ale to, co istotne dla starcia, mieści się w kilku linijkach.

• Rzadka wszechstronność : siła, prędkość, lot, wzrok cieplny, superoddech, wzmocnione zmysły
• Zewnętrzne źródło energii : promieniowanie żółtego słońca ładuje go nieustannie
• Odporność , która przyjęła wydarzenia w skali planetarnej
• Precyzyjne słabości : Kryptonit, magia i kodeks moralny , który nie pozwala mu uderzać bez powściągliwości

Ta ostatnia linijka liczy się tu ogromnie. Superman to postać, której moc jest celowo ograniczona przez pisanie : nieustannie powstrzymuje ciosy, bo Superman uderzający z całych sił zniszczyłby to, co próbuje chronić.

Mamy więc naprzeciw parodii niezwyciężonej postaci postać, której samą definicją jest nigdy nie używać wszystkiego, czym dysponuje.

Problem: dwie moce nigdy nieokreślone liczbowo

Pojedynek rozstrzyga się, gdy dysponujemy wspólną skalą. Tu nie ma żadnej, z dwóch różnych powodów.

Po stronie Supermanamoc ogromnie się zmieniała w zależności od epoki. Postać z 1938 roku przeskakuje budynki; ta ze Srebrnej Ery przesuwa planety; ta z lat 90. jest wyraźnie bardziej ograniczona. Nasz artykuł o supersiłę szczegółowo opisuje te różnice, które czynią każdą pojedynczą wartość myląca.

Po stronie Saitamyproblem jest bardziej radykalny: jego moc nie jest nigdy w ogóle określona liczbowo. Opowieść nie podaje żadnej górnej granicy, żadnej liczby, żadnego stabilnego punktu odniesienia. To nie przeoczenie, to komiczna sprężyna — gag działa tylko wtedy, gdy nikt nie wie, jak daleko może się posunąć.

Saitama zawsze wygrywa — to reguła opowieści

To najsolidniejszy argument jego obozu i nie ma natury fizycznej, lecz narracyjną. W One-Punch Manzwycięstwo Saitamy nie jest rezultatem: to przesłanka. Opowieść nigdy nie pyta, czy wygra, pokazuje, co dzieje się wokół zwycięstwa przesądzonego z góry.

To tworzy dziwną sytuację w debacie o mocy. Jeśli przeniesiemy Saitamę z jego regułą, wygrywa z definicji, niezależnie od przeciwnika. Jeśli przeniesiemy go bez reguły, staje się bardzo silnym człowiekiem, ale bez lotu, bez ataku dystansowego i bez szczególnej obrony przed ekstremalnym ciepłem czy zimnem.

Innymi słowy: wynik zależy całkowicie od tego, co zgadzamy się importować z pierwotnych ram. To czyni debatę kołową i dlatego nigdy nie znajduje zakończenia.

Ten sam mechanizm odnajdujemy w pojedynku z Goku, z jedną różnicą: świat Dragon Ball proponuje przynajmniej wewnętrzną skalę mocy, choć niestabilną. One-Punch Man celowo odmawia jej dostarczenia.

Argumenty obozu Supermana

Zwolennicy Człowieka ze Stali zwykle wysuwają cztery punkty, wszystkie do obrony.

• Wszechstronność : Saitama uderza i tyle. Superman dysponuje atakami dystansowymi, lotem, mroźnym oddechem i zmysłami, które dają mu inicjatywę
• Mobilność : Saitama porusza się skokami. Superman lata, co pozwala mu wybierać dystans starcia
• Teren : w kosmosie lub w wysokiej atmosferze Superman pozostaje operacyjny; nic nie wskazuje, by Saitama był
• Ładowanie : dopóki zasila go żółta gwiazda, Superman nie wyczerpuje się tak jak klasyczny wojownik

Najlepszy z tych argumentów to argument dystansu. Przeciwnik, którego jedyną bronią jest walka wręcz, potrzebuje trafić, by istnieć. To dokładnie ta logika, która kształtuje też debatę Superman vs Hulk.

Argumenty obozu Saitamy

Przeciwny obóz odpowiada argumentami równie spójnymi w swoich ramach.

• Żadnej wykazanej granicy : nigdy nie widziano Saitamy na maksimum zdolności, więc nie można twierdzić, że jakiś przeciwnik go przewyższa
• Reguła opowieści : jeden cios wystarczy, niezależnie od przeciwnika
• Brak zidentyfikowanej słabości : Superman ma listę znanych wrażliwości, Saitama nie ma żadnej
• Powściągliwość Supermana : postać, która nigdy nie uderza pełną mocą, startuje z handicapem w pojedynku bez zasad

Najtrudniejszy do odparcia jest trzeci punkt. Najgroźniejsi przeciwnicy Supermana wszyscy wykorzystują konkretną słabość — kryptonit, magię lub większą surową siłę jak Doomsdaya. Wobec Saitamy nie ma czego wykorzystać, bo nic nigdy nie zostało ustalone.

Werdykt

Uczciwy werdykt brzmi, że go nie ma — ale ta odpowiedź zasługuje na wyjaśnienie, a nie podanie jako wykręt.

Ten pojedynek nie jest nierozstrzygalny dlatego, że obie postacie byłyby zbyt bliskie. Jest taki, bo nie podlegają temu samemu rodzajowi zasad. Superman należy do uniwersum, w którym moc, choć elastyczna, jest pokazywana z granicami i konsekwencjami. Saitama należy do opowieści, która usunęła te granice, by zrobić z nich żart o samym gatunku.

Konkretnie:

• Jeśli zastosujemy zasady One-Punch Man, Saitama wygrywa jednym ciosem — to definicja postaci
• Jeśli zastosujemy zasady komiksów DC, Superman wygrywa dystansem, lotem i różnorodnością ataków
• Jeśli odmówimy zastosowania obu, nie zostaje żadne pole porównania

To, co czyni debatę żywą, to więc nie pytanie, kto uderza mocniej. To, że przeciwstawia dwa sposoby pojmowania niezwyciężonego bohatera: ten, który traktuje go poważnie od 1938 roku, i ten, który czule się z niego śmieje od 2009 roku.

Podsumowanie

Superman kontra Saitama to nie problem mocy, to problem zasad. Jeden pochodzi z uniwersum, które pokazuje granice; drugi z opowieści, która je usunęła, by się z nich śmiać.

Dlatego debata nigdy się nie kończy i to też czyni ją ciekawą: mówi ostatecznie więcej o sposobie, w jaki opowiadamy o niezwyciężonych bohaterach, niż o samych dwóch postaciach.

Dla innych pojedynków analizowanych tą samą metodą zobacz Superman vs Goku i Superman vs Black Adam, gdzie kwestia magii całkowicie zmienia równanie.