Apokolips: planeta-miasto Darkseida, jej jamy i jej Hunger Dogs

Apokolips, planeta-miasto, a nie planeta

Apokolips nie jest światem mórz i lasów, na który postawiono miasta. To miasto, które pokryło swój świat. Dwa źródła odniesienia używają tego samego terminu urbanistycznego: ekumenopolis, aglomeracja rozciągnięta na całą powierzchnię planety. Ani kontynentów, ani oceanów, ani wsi. Jedyny nazwany wyjątek to Garden of Hope, przedstawiony jako jedyne piękne miejsce planety — co oddziela Apokolips od planety pochodzenia Supermana, która miała własną geografię.

Świat należy do jednego pana. Darkseid panuje tam jako despota, a jego osobista historia jest opowiedziana w jego własnej teczce: tematem jest tu miejsce. Apokolips należy do Czwartego Świata, który DC Database wiąże ze Sferą Bogów, odciętego od zwykłego wszechświata, i wchodzi się tam tylko przez Boom Tube. To więc nie jedna z tych równoległych rzeczywistości, które DC układa od dekad. Jej rozmiaru nie podaje żadne sprawdzone źródło.

Fire Pits: jamy ognia, które oświetlają Apokolips

Fire Pits to jamy ognia pod gołym niebem, wykopane w samej skorupie planety. Ich funkcja jest udokumentowana: dają światło i energię świata. Są więc naraz elektrownią, oświetleniem ulicznym i narzędziem śmierci.

To, co je karmi, zmienia się za to według źródła: praca Hunger Dogs dla jednego; otaczające siły Darkseida dla innego, które samo zaznacza, że twierdzenie jest sporne; zapas « Hell Spores » dla wersji przeniesionej na ekran w 2010 roku. Opisać, co te jamy robią, jest pewne, nazwać ich paliwo już nie.

Dla czytelnika Supermana mają dokładną twarz: to w nich bohater wpada w 1987 roku i nad nimi staje wobec Oriona kilka zeszytów dalej. To, że jego kryptońska skóra znosi upadek, nie przeszkadza mu zostawić tam dużej części pamięci.

Hunger Dogs i kasty Apokolips

Na dole drabiny żyją Lowlies, którzy stanowią większość ludności: łysi, lękliwi, opisani jako pozbawieni wszelkiego poczucia własnej wartości, poddani przemocy, która ustaje dopiero wraz z ich śmiercią. Wielu nie urodziło się tam: porwano ich na innych światach, a potem złamano.

Nazwa Hunger Dogs jest bardziej śliska, niż wygląda. Jedno źródło robi z nich zbuntowaną grupę wyszłą z Lowlies, nigdy zwycięską; inne zwykły synonim klasy niższej. Oba użycia współistnieją w komiksach, a Kirby rozstrzygnął po swojemu, dając to wyrażenie jako tytuł powieści graficznej z 1985 roku. Oznacza więc najpierw zbuntowanych, potem, przez rozszerzenie, wszystkich uciśnionych planety. Nad nimi hierarchia jest wojskowa.

• Parademons, oddziały szturmowe stworzone w laboratorium, z których część robi się z Hunger Dogs z Armagetto;
• Female Furies, osobista gwardia Darkseida, o nadprzyrodzonej sile i długowieczności;
• elita Darkseida, a potem Darkseid, który zostawia rządy DeSaadowi.

Armagetto i pałac Darkseida: architektura Apokolips

Centralny budynek to pałac, nie wieża. Żadne sprawdzone źródło nie nazywa « wieży Darkseida »: dwie encyklopedie odniesienia piszą « pałac », a sylwetka wieży, którą wielu trzyma w głowie, pochodzi z dekoracji zaprojektowanych na ekran.

U jego stóp rozciąga się Armagetto, dzielnica najbardziej nędznych spośród Hunger Dogs, trzymanych na widoku pałacu, żeby nigdy nie zapomnieli, pod czyim butem żyją. Źródła znów sobie przeczą: jedno robi z niej stolicę, drugie slumsy — a opowieści z 1985 i z 1987 traktują ją jak slumsy. Pisownia waha się między Armagetto, Armaghetto i Armagedda, a dzielnicę nazywa się tylko w opowieściach z lat 1980.

Reszta mapy mieści się w kilku punktach: sierociniec Granny Goodness, zwany też Happiness Home, opisany jako wysoki na ponad sześćdziesiąt metrów, Terrorium, Necropolis, gdzie zamknięci są Dreggs, i Garden of Hope. Jak miasto Człowieka ze Stali, Apokolips jest dekoracją, która działa jak postać.

Kto mieszka na Apokolips: Kalibak, DeSaad, Granny Goodness

Kalibak, najstarszy syn Darkseida, pojawia się w New Gods #1: to on strzeże planety i staje wobec Oriona w zeszycie założycielskim. DeSaad jest oprawcą i doradcą, tym, który prowadzi administrację; Darkseid miał go zwerbować jako dziecko na New Genesis, deprawując go.

Granny Goodness wchodzi na scenę w Mister Miracle #2, datowanym na maj-czerwiec 1971: prowadzi wojskowy sierociniec, dowodzi Female Furies i to ona nadaje imię dziecku Izayi. Steppenwolf, wuj Darkseida od strony matki i szef wojskowy, pojawia się w New Gods #7 — we wspomnieniu, i tam umiera: wyraźny rozjazd z kinowym montażem Justice League (2017), w którym sam niesie rolę Apokolips.

Dwa imiona wymagają doprecyzowania. Kanto jest osobistym zabójcą Darkseida, a dwie encyklopedie odniesienia stawiają go w tym samym zdaniu wśród szefów Furies, obok Granny Goodness — zaskakujące spiętrzenie jak na gwardię zwaną żeńską. Big Barda naprawdę dowodziła Furies, zanim przeszła na stronę Ziemi; DC Database precyzuje, że miejsce, które zajmowała pod Granny Goodness, zostało puste, podczas gdy inne źródła dają głowę grupy Lashinie albo Bernadeth. Co do Oriona, proroctwo chce, by obalił ojca w płonącym Armagetto.

New Genesis i Pakt: bliźniaczy świat Apokolips

Apokolips ma siostrę, zrodzoną z tego samego pęknięcia: Urgrund, świata Starych Bogów, po ich wojnie. Jej mieszkańcy mieliby pochodzić z atomów wiedźmy, która została bezimienna, ci z New Genesis z atomów Starego Boga Balduura.

New Genesis to świat nietkniętych lasów i rzek, rządzony przez Highfathera; Apokolips to dystopia zanieczyszczona maszynami i jamami ognia. Ale kontrast nie gra w stronę, którą się wyobraża: w technologii Apokolips idzie na drugim miejscu, za New Genesis. Jej specjalność to nie przewaga, to rozprzestrzenianie — zbrojenie grup przestępczych przez wszechświat, żeby rozsiewać tam wpływy.

Pakt, opowiedziany w New Gods #7 (okładka z lutego-marca 1972), jest aktem założycielskim niemożliwego pokoju: Darkseid i Izaya wymieniają synów. Orion odchodzi na New Genesis, syn Izayi staje się Scottem Free, przyszłym Mister Miracle. Kto zaproponował wymianę, pozostaje sporne według źródeł, a sam zeszyt nie wymienia żadnego pośrednika.

Boom Tube i Równanie Anty-Życia: dlaczego Apokolips mierzy w Ziemię

Czwarty Świat jest odcięty od zwykłego wszechświata i istnieje tylko jedne drzwi: Boom Tube, otwierany przez Mother Box i nazwany od trzasku otwarcia. Pojawia się w Forever People #1, a szczegół się liczy: to wynalazek Apokolips, zaprojektowany przez jej własnych naukowców.

Motyw z kolei jest postawiony od New Gods #1. Darkseid szuka Równania Anty-Życia, formuły, która złamałaby wszelką wolną wolę, i szuka jej w ludzkim mózgu: czterech ludzi już przywieziono na Apokolips do sondowania, kiedy Orion tam ląduje. Planeta nie pożąda Ziemi dla jej zasobów, tylko dla tego, co jest w głowach.

Ziemski przekaźnik tej polityki nazywa się Intergang, zrodzony w zeszycie Superman's Pal, Jimmy Olsen, w którym młody fotograf Daily Planet sprowadza z powrotem Newsboy Legion. Schemat zbliża Apokolips do innego uzbrojonego świata puszczonego przeciw Supermanowi: Warworld się przemieszcza, Apokolips wysyła.

Apokolips i Superman: klęska z 1987 roku

Trzy zeszyty datowane na marzec 1987, rozdziały od 17 do 19 crossoveru Legends, robią z Apokolips scenę najgorszej moralnej porażki Supermana. Pierwszy, Superman vol. 2 #3, Johna Byrne’a i Terry’ego Austina, wprowadza Amazing Grace, agentkę Darkseida.

Serce opowieści mieści się w Adventures of Superman #426, scenariusz Marva Wolfmana, rysunek Jerry’ego Ordwaya. Hunger Dog o imieniu Graggin wyławia ciało Supermana z Fire Pits i prowadzi je do Lowlies, do Armagetto. Bohater stracił dużą część pamięci. Amazing Grace ogłasza go zbawcą, Hunger Dogs powstają za nim — potem druga fala Parademons wycina tysiące. Taki był plan: pozwolić nadziei wejść na szczyt, żeby ją złamać.

Wyjście przychodzi w Action Comics #586: Mother Box Oriona oddaje Supermanowi pamięć i kostium, a bohater ściąga Omega Beams na Darkseida, zanim odchodzi przez Boom Tube. Ale Orion wymazuje też jego wiedzę o masakrze i jego winę. Dla postaci określonej przez odmowę zabijania to rozwiązanie mętniejsze niż zwycięstwo.

Apokolips w komiksach, od Kirby’ego do Final Crisis

Mitologia Apokolips nie została wwieziona do uniwersum Supermana: z niego wychodzi. Jack Kirby uruchomił swój Czwarty Świat w Superman's Pal, Jimmy Olsen #133, datowanym na październik 1970, bo ten tytuł nie miał stałej ekipy. Darkseid pojawia się tam od grudnia 1970 — twarz na ekranie telewizora, i źle pokolorowana. Jego planeta czeka z kolei na New Gods vol. 1 #1.

Seria staje po jedenastu zeszytach, pod koniec 1972 roku. Kirby wraca trzynaście lat później, żeby dać jej koniec, którego chciał, The Hunger Dogs: Orion wywołuje tam bunt, a stronnicy pana Apokolips pojmują, że broń w produkcji mogłaby pochłonąć ich własny świat. Ostatnie wielkie wstrząśnięcie między 2008 a 2009, z Final Crisis: Darkseid zostaje tam śmiertelnie ranny, a to Superman niszczy jego esencję, używając ostatniego tchu do śpiewu. Czego źródła nie mówią, to co dzieje się z samą Apokolips.

Apokolips na ekranie: seriale i filmy

Planeta osiada najpierw w telewizji, a serial animowany uruchomiony w 1996 roku robi z niej dekorację na pełnych prawach: Darkseid debiutuje tam pierwszego lutego 1997, przed szczytem, który tworzą « Apokolips… Now! » części I i II, wyemitowane 7 i 14 lutego 1998. Darkseid najeżdża tam Metropolis, a inspektor Dan Turpin tam umiera.

Dwa lata później « Legacy » (5 i 12 lutego 2000) przenosi prawie dosłownie łuk z 1987 roku: indoktrynowany Superman wierzy, że jest synem Darkseida, atakuje Ziemię, potem wraca na Apokolips i stwierdza, że lud i tak się nie wyzwala. W Justice League « Twilight » (5 lipca 2003) odwraca sytuację, każąc bronić planety przed Brainiaciem. I tylko jedna adaptacja robi z samej planety groźbę swojego zakończenia: dziesiąty sezon Smallville, w którym Apokolips zbliża się do Ziemi, zanim Clark, wreszcie latający, ją odepchnie.

Po stronie filmów animowanych długi metraż z 2010 roku pokazuje pałac Darkseida; Justice League: War (2014) każe tam pojmać Batmana; a w filmie z 2019 roku Darkseid nie opuszcza planety: steruje Hankiem Henshawem na odległość.

W kinie montaż Justice League (2017) nie pokazuje Darkseida: to Steppenwolf, grany przez Ciarána Hindsa, niesie rolę Apokolips. Montaż Zacka Snydera, wydany 18 marca 2021, daje mu pierwsze pojawienie w filmie aktorskim, zagrane w motion capture przez Raya Portera. Film z 2025 roku nie pokazuje z tego nic: jego referencyjne streszczenie nie wspomina ani Apokolips, ani Darkseida, ani Boom Tubes.

Podsumowanie

Apokolips mieści się w jednej myśli, którą Kirby postawił już w 1971 roku: świat, w którym urbanistyka stała się bronią. Żadnej natury, żadnego horyzontu, niebo zastąpione jamami i ludność trzymana w pewności, że nic nie jest warta.

Jeśli zatrzymasz tylko jeden fragment, weź ten z marca 1987: Supermana wyławia tam z Fire Pits niewolnik, niesie się go jako zbawcę, a potem używa, by poprowadzić tysiące Hunger Dogs na rzeź. Tam planeta pokazuje swoją prawdziwą funkcję.