Non (Superman): trzeci Kryptończyk ze Strefy Widmo i jego brutalna siła

Non (Superman): kim jest trzeci Kryptończyk ze Strefy Widmo

Trio kryptońskich przestępców zamkniętych w wymiarowym więzieniu Kryptona sprowadza się do trzech imion: Zod, Ursa i Non. Pierwszy rozkazuje, druga wykonuje, trzeci uderza. Non, milczący Kryptończyk, jest masą tej grupy: kolos, który nie mówi, nie negocjuje i idzie przed siebie, dopóki coś nie ustąpi.

Jego imię mieści się w jednym słowie. Postać nie nosi żadnego przyrostka kryptońskiego rodu — ani -El jak prawdziwe imię Supermana, ani -Zod, ani -Ur — i żadne ze sprawdzonych źródeł nie przypisuje mu innej tożsamości.

Rzadki szczegół w uniwersum DC: Non narodził się na ekranie, a nie na kartce. Pojawia się najpierw w filmie Superman z 1978 roku, gdzie ojciec Supermana zasiada w trybunale, który go skazuje. Minie blisko trzydzieści lat, zanim wejdzie do ciągłości komiksów, która odwróci jego pochodzenie.

Postać stworzona do filmu Superman z 1978 roku

Film Superman ma premierę pokazową w Kennedy Center w Waszyngtonie 10 grudnia 1978 roku, potem wchodzi do kin w Wielkiej Brytanii 14 grudnia i w Stanach Zjednoczonych 15 grudnia. Non ma w nim tylko jedną scenę, tę otwierającą: proces na Kryptonie.

Troje oskarżonych staje przed sądem za próbę zamachu stanu. Trybunał, w którym zasiada Jor-El, skazuje ich na Strefę Widmo. Jor-El opisuje trzeciego jako aberrację pozbawioną rozumu, która wyraża się wyłącznie przemocą i zniszczeniem. Ta kwestia ustala postać raz na zawsze: nie ma planu, ma funkcję.

Non został stworzony do filmu z 1978 roku: Wikipedia przypisuje autorstwo historii Mario Puzo, lecz żadne inne źródło nie potwierdza, kto wpadł na pomysł tej postaci. Scenariusz podpisali Puzo, David Newman, Leslie Newman i Robert Benton. Proces stawia dekoracje, które zajmie później klasa rządząca Kryptona.

Superman II: Człowiek ze Stali sam uwalnia trio

Superman II wchodzi do kin w Australii 4 grudnia 1980 roku, w Wielkiej Brytanii 9 kwietnia 1981 roku i w Stanach Zjednoczonych 19 czerwca 1981 roku. Film opiera się na ironii: to Superman wypuszcza więźniów. Bomba wodorowa, którą wysłał w przestrzeń, wybucha, a fala uderzeniowa rozbija ich więzienie blisko Ziemi.

W świetle żółtego słońca troje Kryptończyków zyskuje te same moce co on. Zabijają astronautów na Księżycu, docierają na Ziemię, zajmują Biały Dom, a potem sprzymierzają się z zaprzysięgłym wrogiem Człowieka ze Stali. Non nie mówi ani słowa przez całą tę operację.

Klęska następuje w Fortecy Samotności: ekspozycja na czerwone światło pozbawia trio mocy, a olbrzym spada w rozpadlinę, próbując ją przelecieć. Zdjęcia były burzliwe: Richard Donner zostaje odsunięty 15 marca 1979 roku po około 75 % ujęć, Richard Lester przejmuje je we wrześniu 1979 roku. Przemontowana wersja wydana 28 listopada 2006 roku inaczej rozkłada finałowe starcie.

Milczący olbrzym: Jack O’Halloran w tej roli

Nona gra Jack O’Halloran, urodzony 8 kwietnia 1943 roku w Filadelfii, który później mieszkał w Runnemede w stanie New Jersey. Przed kinem był zawodowym bokserem wagi ciężkiej.

Jego bilans: 57 walk między 1966 a 1974 rokiem, w tym 34 zwycięstwa, 21 porażek i 2 remisy, przy 1,98 m wzrostu. Zmierzył się z George’em Foremanem i Kenem Nortonem, w 1972 roku był mistrzem Kalifornii w wadze ciężkiej, a w 1974 roku zakończył karierę, by zwrócić się ku kinu. Ten gabaryt wyjaśnia fizyczną obecność tej roli wobec aktora, który wcielał się wtedy w Supermana.

O’Halloran opowiadał, że pomysł wyszedł od niego: zagrać Nona jak dziecko, które odkrywa swoje moce i wydaje dźwięki, bo brakuje mu głosu. Ten wybór oddziela olbrzyma od chłodu generała granego przez Terence’a Stampa i od okrucieństwa Ursy.

W komiksach: debiut w 2007 roku i nic wcześniej

Wejście Nona do komiksów jest spóźnione: Action Comics #845, okładka datowana na styczeń 2007. Łuk fabularny „Last Son”, autorstwa Geoffa Johnsa i Richarda Donnera — reżysera pierwszego filmu — rysowany przez Adama Kuberta, biegnie przez Action Comics #844-846 i #851, a potem kończy się w Annual #11 w 2008 roku. #844 otwiera łuk, ale potwierdzony jest #845.

Action Comics Annual #10, datowany na marzec 2007, zawiera segment „The Criminals of Krypton”. Non jest tam jednym z największych umysłów naukowych Kryptona i bliskim współpracownikiem Jor-Ela. Prowadził ruch separatystyczny, a Rada Kryptona kazała go zlobotomizować: milczenie i brutalność są tu karą polityczną, a nie naturą. Ten sam łuk wprowadza Christophera Kenta, syna Zoda i Ursy, wobec którego olbrzym okazuje się opiekuńczy.

Przed przebudową z 1986 roku Non natomiast nie istnieje. Historyczni przestępcy kryptońskiego więzienia nazywają się Jax-Ur, Quex-Ul albo Faora Hu-Ul. Miniseria The Phantom Zone, cztery zeszyty wydane od stycznia do kwietnia 1982 roku, wychodzi mimo wszystko kilka miesięcy po Superman II — i nie pokazuje ani Nona, ani Ursy. Przez blisko trzydzieści lat pozostawał postacią kinową, której komiksy nie przejęły, podczas gdy historia Kryptona była przepisywana gdzie indziej.

Moce i słabości Nona (Superman)

Zestaw zdolności Nona to zestaw każdego Kryptończyka wystawionego na żółte słońce: niezmierzona siła, szybkość, lot, skóra, której prawie nic nie narusza, różne rodzaje wzroku i wzmocniony słuch. Żadna zdolność nie jest tylko jego: ta postać nie musi być wyjątkowa, by być problemem.

Słabości również są te same: kryptonit i promieniowanie czerwonego słońca. To drugie wyłącza go z gry w Superman II. Dochodzi do tego luka wykorzystywana bez ogródek, jego niska inteligencja: Non nie omija pułapki, przechodzi przez nią.

Pozostaje milczenie, które nie jest mocą, lecz waży tyle samo. W obu filmach olbrzym nie wypowiada ani jednej kwestii; w komiksach pozostaje niemal niewerbalny — przeciwnik, z którym nic nie podlega negocjacjom. W porównaniu z listą zdolności Człowieka ze Stali jego karta nie ma w sobie nic oryginalnego.

Non kontra Superman: siła nie rozstrzyga starcia

Więź między Nonem a Supermanem nie przechodzi przez Supermana: przechodzi przez jego ojca. Olbrzyma skazuje trybunał, w którym zasiada Jor-El, a w komiksach utrzymywał z nim kontakty przed swoją lobotomią. To wróg odziedziczony.

Superman jest natomiast bezpośrednią przyczyną jego uwolnienia: fala uderzeniowa jego własnej bomby rozsadza więzienie. Trio jest błędem Człowieka ze Stali, a rywalizacja z Zodem otwiera się tym właśnie odwróceniem.

Ten sam gatunek, to samo słońce, te same moce: brutalna siła nie rozstrzyga między nimi niczego. W drugim filmie sagi zwycięstwo przychodzi z fortelu — komora molekularna i czerwone światło — a nie z wygranej walki. To właśnie zbliża Nona do bestii, która zabiła Supermana, i oddziela go od manipulatorów z rankingu przeciwników Człowieka ze Stali: Zod decyduje, Ursa przekazuje, Non uderza.

Non w serialu Supergirl: wersja, która mówi

Serial Supergirl nadaje postaci zupełnie inne oblicze. Chris Vance gra tę rolę w sezonie 1: casting ogłoszono w październiku 2015 roku, a Non pojawia się 14 grudnia 2015 roku w odcinku „Hostile Takeover”. Ten Non mówi, rozkazuje i spiskuje.

Jest mężem Astry In-Ze, granej przez Laurę Benanti, siostry bliźniaczki Alury i ciotki Kary Zor-El. Astra nie jest Ursą: to postać stworzona do serialu, nieobecna w komiksach, i tych dwóch nie wolno mylić. Serial zachowuje natomiast pomysł naukowca, który stał się wojskowym, echo komiksowego pochodzenia z 2007 roku, ale bez lobotomii.

18 kwietnia 2016 roku, w odcinku „Better Angels”, odziedziczony po Astrze plan Myriad już działa, a Non doprowadza go do końca. Bohaterka serialu staje z nim do walki, idąc naprzeciw jego promieniowi heat vision, i wypala mu oczy. Źródła rozchodzą się co do dalszego ciągu: streszczenie odcinka opisuje go jako ogłuszonego i oślepionego, fanowska wiki umieszcza go wśród zmarłych. Pokonany zatem, i nic więcej.

Gry, animacja i New Krypton: pozostałe wystąpienia

W 2009 roku Superman: World of New Krypton wciela Nona do armii nowego Kryptona: ukarany za to, że pomógł Christopherowi Kentowi w Strefie Widmo, zostaje przydzielony jako kadet do jednostki Red Shard, którą Superman dowodzi z tytułu Gildii Wojskowej. Pozostali kadeci zmuszają go, by zmierzył się z dzikim zwierzęciem w ramach kocenia; Superman przerywa tę scenę, a olbrzym pozostaje mu od tej pory lojalny. Ten rozległy crossover pozostaje jego najbardziej rozwiniętą ramą.

Non pojawiał się nawet w licencjonowanym produkcie DC dwadzieścia lat przed swoją pierwszą stroną komiksu. Gra Superman studia Kemco, wydana na NES w Japonii 26 grudnia 1987 roku i w Ameryce Północnej w grudniu 1988 roku, czyni z niego finałowego bossa, po Leksie Luthorze i obok Ursy oraz Zoda, w grach wideo tego bohatera.

W animacji Non pojawia się wśród Kryptończyków ze Strefy Widmo w sezonie 4 serialu Young Justice, z podtytułem Phantoms.

Jedna pomyłka wraca bez przerwy: wielki milczący i opancerzony Kryptończyk z Man of Steel to nie Non, lecz Nam-Ek. Postaci nie ma w filmie Zacka Snydera, gdzie eskorta Zoda z tej wersji liczy innych żołnierzy, wśród nich wojowniczkę Faorę.

Podsumowanie

Non, milczący Kryptończyk, jest najprostszy z trio, a jednak najtrudniejszy do opowiedzenia osobno. Nie ma planu, nie ma kwestii, a jego pochodzenie zmienia się całkowicie w zależności od tego, czy patrzy się na film, czy czyta komiks. To właśnie czyni go użytecznym: pokazuje, z czym Superman się ściera, kiedy nic już nie podlega negocjacjom.

Jeśli chcesz pójść dalej, otwierają się dwie furtki: więzienie, które trzymało go przez dziesięciolecia, i rywalizacja z generałem, który wydaje mu rozkazy.