Granny Goodness: sierociniec na Apokolips i Furie

Granny Goodness: kim jest matrona Apokolips?

Granny Goodness wchodzi do komiksu w 1971 roku, stworzona przez Jacka Kirby'ego. Jej pierwsze pojawienie to Mister Miracle vol. 1 #2, z datą maj–czerwiec 1971, który trafił do sprzedaży 16 marca 1971 roku, w opowieści pod tytułem „X-Pit!”. Już na tej stronie postać nie bije: ona rozkazuje. Granny prowadzi sierociniec i obóz szkoleniowy Apokolips, a na zbiegłego wychowanka wysyła swoich agentów, w tym maszynę o imieniu Overlord.

Nie ma nazwiska cywilnego: DC nie przypisuje jej żadnego nazwiska, a Darkseid nazywa ją „Goodness”. Nie urodziła się w elicie, lecz wśród Lowlies, uciskanej klasy chłopskiej Apokolips. Jak każda przedstawicielka New Gods ma siłę, wytrzymałość i długowieczność poza zasięgiem człowieka; jej profil w DC podkreśla przede wszystkim zwiększoną siłę, zręczność, zmysł taktyczny i manipulację emocjonalną.

Sierociniec na Apokolips, prawdziwa broń Granny Goodness

DC opisuje to miejsce bez ogródek: Granny Goodness torturuje tam i warunkuje swoje rekrutki, by zrobić z nich fanatycznych żołnierzy, gotowych umrzeć za chwałę Darkseida. Miejsce nie ma ustalonej nazwy własnej: DC nazywa je po prostu „sierocińcem”, a przezwiska krążące wśród fanów nie mają żadnego solidnego źródła.

Ta szkoła nie szkoli samych Furii: zasila wszystkie wojska Darkseida. Granny ma tam również salę tortur, X-Pit, która daje tytuł jej pierwszej opowieści, by wrócić w telewizji kilkadziesiąt lat później. Jej zagrożenie nie jest więc kwestią mięśni, lecz przemysłu: taśma produkcyjna dzieci-żołnierzy w służbie wojny z New Genesis, która karmi najczarniejszą stronę mitu Człowieka ze Stali.

Od Hounds do psa Mercy: jak powstała Granny Goodness

Nie rodzi się w elicie: DC umieszcza ją w uciskanej klasie chłopskiej Apokolips. Jako dziecko zostaje odebrana rodzicom i tresowana, by dołączyć do Hounds, elitarnych żołnierzy Darkseida. Jeden z etapów szkolenia polega na wychowaniu psa: swojego nazywa Mercy. Próbą końcową jest jego zabicie. Wykonuje rozkaz, a Darkseid, pod wrażeniem, oznajmia jej, że kończy naukę z wyróżnieniem. To uznanie jej za żołnierza godnego zaufania daje jej później kierownictwo Sierocińca, ośrodka tresury sług Darkseida.

Źródła są zgodne co do tego epizodu, ale żadne nie podaje numeru, w którym został opowiedziany: scena krąży bez dokładnego odniesienia. A przecież wyjaśnia tę postać lepiej niż lista mocy — matrona robi swoim wychowankom to, co zrobiono jej samej.

Furie, komando rodem z sierocińca

Furie debiutują jako ukształtowana grupa w Mister Miracle #6, z datą luty 1972. Pierwszy skład to Bernadeth, Lashina, Mad Harriet i Stompa. Wszystkie meldują się bezpośrednio Granny Goodness, bez pośrednictwa innego oficera Darkseida. Gilotina pojawia się w składach kolejnych opowieści: szeregi zmieniają się wraz z epokami, hierarchia nie.

Każdą Furię rozpoznaje się po sprzęcie: Fahren-Knife Bernadeth, stalowe bicze Lashiny, pazury Mad Harriet, antymaterialne buty Stompy. Grupa nie jest przez to żadną siostrzaną wspólnotą: rywalizacja trwa tam bez przerwy, zwłaszcza o miejsce przywódczyni. Wśród kobiecych postaci uniwersum Supermana zajmują osobną półkę: są gotowym produktem szkoły.

Big Barda, najsłynniejsza uciekinierka z sierocińca

Big Barda pojawia się po raz pierwszy w Mister Miracle #4, z datą wrzesień–październik 1971, w „The Closing Jaws of Death!”, przedstawiona jako członkini kobiecych sił Darkseida. Jest czystym produktem sierocińca i dowodziła Furiami, zanim nie zbiegła na Ziemię razem ze Scottem Free. W bojowym pancerzu i z mega-rodem dowodzi, że ta fabryka wypuszcza także żołnierzy, którzy jej się wymykają.

Nie jest jedyną uciekinierką. Knockout debiutuje w Superboy vol. 4 #1, w lutym 1994 roku: po ucieczce Bardy sama również odchodzi od Furii, ale zostaje przestępczynią, a nie bohaterką, i spotyka Superboya z czasów po Crisis, Connera Kenta. Dwie przeciwne drogi, jedna szkoła.

Scott Free: dziecko, któremu Granny Goodness nadała imię

New Gods #7, „The Pact!”, z datą luty–marzec 1972, opowiada o układzie, który zatrzymuje wojnę między New Genesis a Apokolips: oba obozy wymieniają się synami. Syn Highfathera zostaje oddany Apokolips i to Granny Goodness nadaje mu imię „Scott Free”. Sierociniec wychował więc przyszłego Mister Miracle'a, zbiega, który ostatecznie wymknie się jej z rąk.

Ten szczegół rzuca światło na jej pierwszą scenę: w Mister Miracle #2 Granny nie goni wroga z zewnątrz, lecz ucznia, któremu sama nadała imię. Tam, gdzie odmowa zabijania u Supermana jest wyborem w pełni świadomym, jej wychowankowie nie mają prawa do żadnego wyboru.

Granny Goodness przeciw Supermanowi: sprawa Kary Zor-El

Wszystko zamyka się w dwóch numerach: w Superman/Batman #11 (sierpień 2004) i #12 (wrzesień 2004) Jepha Loeba i Michaela Turnera Darkseid każe Granny sprowadzić Karę Zor-El i zrobić z niej przywódczynię Furii. Na Apokolips Granny i jej komando — Gilotina, Lashina, Mad Harriet, Stompa, Bernadeth — stają przeciw Supermanowi, Batmanowi, Wonder Woman i Big Bardzie. Numer #13 (październik 2004) zamyka ten łuk już bez nich: cała ich rola mieści się w tych dwóch odcinkach wspólnej historii Supermana i Batmana.

Wraca przeciw bohaterowi w 2016 roku w Superman: The Coming of the Supermen, sześciu numerach Neala Adamsa poza ciągłością New 52: przebrana za opiekunkę porywa dziecko o imieniu Rafi i trzyma je jako zakładnika na Apokolips, podczas gdy Superman walczy ramię w ramię z Orionem, Big Bardą i Mister Miracle'em.

Jej miejsce wśród przeciwników bohatera nie ma w sobie nic sztucznego. Cykl Czwartego Świata wchodzi do DC przez tytuł Supermana, Superman's Pal Jimmy Olsen, który Kirby przejmuje od #133: w #134 (grudzień 1970) Darkseid jest jeszcze tylko twarzą na ekranie, na samym końcu odcinka. Granny przychodzi pięć miesięcy później, więc od początku należy do galerii przeciwników Człowieka ze Stali, obok kosmicznych zagrożeń takich jak władca Warworld.

Granny Goodness na ekranie: Ed Asner, Smallville i nowsze wersje

Na ekranie postać przez ponad dekadę gra mężczyzna, Ed Asner: to nie błąd w źródłach. W serialu animowanym z lat 1990 odcinek „Little Girl Lost” pokazuje ją na Ziemi, na czele bandy nastolatków z Intergangu, zanim wezwie Furie: porywają Supermana i zabierają go na Apokolips, a uwalnia go Supergirl. Lista odcinków datuje obie części na ten sam dzień, 2 maja 1998 roku. „Legacy”, 5 i 12 lutego 2000, zamyka to starcie, obracając Supermana przeciw Ziemi.

Justice League Unlimited przedłuża tę linię: 12 lutego 2005 roku, w „The Ties That Bind”, Granny trzyma Oberona w swoim X-Pit, by szantażować Mister Miracle'a i Big Bardę, przeciw Virmanowi Vundabarowi, rywalowi, a nie podwładnemu. W 2006 roku „Alive!” pokazuje ją na czele jednego z dwóch obozów wojny domowej na Apokolips, przeciw wojskom Vundabara, aż do powrotu Darkseida. Film Superman/Batman: Apocalypse (28 września 2010) adaptuje łuk z 2004 roku, wciąż z Edem Asnerem przy mikrofonie.

W live action sezon 10 serialu, który napisał od nowa początki Clarka Kenta daje jej najbardziej dosłowne przeniesienie: Christine Willes gra tę rolę przez cały sezon, od „Abandoned” (12 listopada 2010), gdzie Tess odnajduje sierociniec ze swojego dzieciństwa, a Clark staje przeciw Granny ukrytej za filantropijną fasadą, aż do „Finale” (13 maja 2011). Granny pojawia się też w tle scen na Apokolips w długiej wersji Justice League, w grafice komputerowej.

Nowsze wersje odchodzą od groźnego rejestru: Cloris Leachman w Justice League Action (2017-2018), Deborah Strang w Young Justice: Outsiders pod tożsamością Gretchen Goode, Jessica Walter w Harley Quinn. Jeden drogowskaz na liście seriali uniwersum Supermana: nie ma jej w Supergirl, serialu stacji CW.

Jej śmierć w 2008 roku, a potem powroty w komiksach

Jej los w 2008 roku to przypadek podręcznikowy. Śmierci nie widać w Death of the New Gods, ośmiu numerach Jima Starlina wydanych w latach 2007-2008: seria liczy Granny wśród New Gods zabitych w numerach otwierających, a uśmierca ją Countdown #10, z ręki Infinity-Mana; Big Barda natomiast ginie już w serii Starlina. Autor wyjaśnił, że musiał dopasować jej koniec do Countdown, a źródła różnią się nawet co do daty tego numeru.

W tym samym roku Final Crisis #2 (sierpień 2008) Granta Morrisona pokazuje, jak zawłaszcza ciało Alpha Lantern Kraken, by zaatakować Johna Stewarta i zrzucić winę na Hala Jordana.

We wrześniu 2017 roku, w Mister Miracle #2 Toma Kinga i Mitcha Geradsa — scenarzysty serii, która zainspirowała film o Supergirl — Orion, już jako Highfather, wysyła Scotta Free i Bardę przeciw Granny, a ta wyjawia im, że Orion kazał jej zabić Scotta; opis tego numeru uznaje ją za zmarłą, choć autor śmiertelnego ciosu nie zostaje ustalony. W lutym 2019 roku Female Furies, sześć numerów Cecil Castellucci i Adriany Melo, bierze sierociniec z drugiej strony: dlaczego dziewczęta Granny zostają na zapleczu, gdy mężczyźni z elity ruszają na wojnę.

Podsumowanie

Granny Goodness trzyma swoje miejsce w obozie przeciwnika sposobem rzadkim u złoczyńców: instytucją. Jej sierociniec produkuje żołnierzy Darkseida, wypuszcza Furie, a potem dostarcza Supermanowi dwa ciężkie wsparcia: Big Bardę i Mister Miracle'a. Żeby pójść tym tropem: cztery numery Kirby'ego, Mister Miracle #2, #4 i #6, a potem New Gods #7.

Po stronie ekranu serial animowany z lat 1990 i film z 2010 roku dają to, co najważniejsze; sezon 10 Smallville pozostaje jej jedyną wersją live action. Dla pełnego obrazu ranking przeciwników Człowieka ze Stali umieszcza matronę Apokolips wśród pozostałych zagrożeń.